تغذیه مرغ تخم گذار
تغذیه مرغ تخمگذار
تغذیه مرغ تخمگذار در مبحث بسیار گسترده ای است که در برگیرنده اطلاعاتی در رابطه با فیزیولوژی و آناتومی دستگاه گوارشی، شناخت مواد غذایی و محدودیت های کاربرد آن ها، فرموله کردن و ترکیب این مواد و مسائل پیچید دیگر است. لذا در این قسمت به طور خلاصه و مفید در مورد تغذیه مرغ تخمگذار بحث خواهیم کرد. به‌منظور تامین نیازهای غذایی طیور در ترکیب هر جیره مواد غذایی مختلفی استفاده میشود. تغذیه پولت های جایگزین و مرغ های تخمگذار یک برنامه کاملا حساب شده و علمی است. جیره هایی که شامل غلات و مکمل های پروتئینی( مثل کنجاله سویا) مواد معدنی، ویتامین ها و چربی باشند برای تامین نیاز غذایی روزانه و تولید تخم مرغ کافی خواهد بود. اما بحث هزینه نیز مطرح میباشد. برای کاهش هزینه های خوراک مرغ تخمگذار میتوان درصدی از جیره را با محصولات فرعی خوراکی مثل سبوس گندم، ضایعات نانوایی، مودر گوشت یا بقایای میوه و سبزیجات در مواقعی که توجیه اقتصادی داشته باشند، مورد استفاده قرار داد. محرک های رشد (مثل باسیتراسین) و کوکسیدیوستات ها نیز ممکن است به مقدار جزئی به جیره افزوده شوند. بازدارنده های رشد کپک ها اغلب اوقات برای جلوگیری از رشد مایکونوکسین ها که برای طیور مضر هستند به حیرت افزوده میشوند. هورمون ها برای طیور مورد تصویب نیستند و هرگز نباید از طریق جیره یا آب به طیور تجاری داده شوند. بیشتر پرورش دهندگان پولت به دقت پیشرفت رشد گله خود را مطابق چارت فراهم شده به وسیله پرورش دهندگان گله مادر، برای اطمینان از نتیجه بخش بودن رشد تحت نظر میگیرند. همین طور تولید کنندگان تخم مرغ، گله های خود را برای رسیدن به تولید مناسب هم از نظر تولید و هم از نظر مقدار غذای مصرف شده و آسایش حیوان همواره تحت نظر میگیرند. اصولا هدف از برنامه های تغذیه ای فراهم کردن تمام مواد مغذی مورد نیاز است (نه مواد خوراکی) تا نیازهای فیزیولوژیکی روزانه گله تامین شود. برای رسیدن به این اهداف نیاز به اطلاعاتی در رابطه با احتیاجات گله ( براساس سن و تولید) مواد مغذی موجود در مواد خوراکی، یکنواختی مصرف و خوراک مصرفی میباشد. پولت های جوان در مراحل رشد سطوح بسیار پایین تری از کلسیم در مقایسه با مرغان تخمگذار نیاز دارند. به علت کلسیم مورد نیاز برای پوسته تخم مرغ تولید تعداد زیادی تخم مرغ تجاری فرموله کردن دقیقی را برای اطمینان از سطوح
کافی اسیدآمینه ها، مواد معدنی، ویتامین ها و انرژی می‌طلبد. برای مشاهده انواع تخم نطفه دار مرغ کلیک کنید.
غذای مقوی برای مرغ تخمگذار
غذای مقوی برای مرغ تخمگذار همان دان آماده میباشد که به صورت فرموله شده و متناسب با فیزیولوژی آن ها نیز میشود. این دان آماده شامل ذرت، گندم، کنجاله ها، کنسانتره مرغ تخمگذار، صدف معدنی، پودر گوشت و استخوان، پودر ماهی، انواع ویتامین ها و مواد ضروری است. برای تهیه دان مرغ مواد مختلف را به دستگاه آسیاب ریز نموده و سپس با دستگاه میکسر مرغداری آن را به خوبی مخلوط میکنند تا مواد به یک اندازه با هم ترکیب شوند. به طور کلی جیره استاندارد مرغ تخمگذار از مواد زیر تشکیل میشود:
۱. کربوهیدرات ها، غلات (ذرت، گندم، یولاف، جو و...) و برخی مواد دیگر تغییرات لز کربوهیدرات ها از این جمله اند. منابع کربوهیدرات ها بزرگترین بخش جیره را تشکیل میدهند.
۲. چربی ها، معمولا در جیره هایی که بخواهند غنی از انرژی باشند از چربی ها (روغن گیاهی مایع) استفاده میکنند.
۳. ضایعات کارخانجات آردسازی این مواد ضایعاتی هستند که هنگام آسیاب شدن گندم، برنج، ذرت و دیگر غلات به دست می آیند.
۴. گیاهان سبز شامل گیاهان سبز خشک شده از قبیل پودر یونجه خشک شده، علف های سبز و برگ های خشک درختان می‌باشند.
۵. پروتئین گیاهی شامل کنجاله های حاصله از سویا، تخم پنبه، بادام زمینی و موادی از این قبیل هستند. بعد از غلات این مواد بخش بزرگ جیره را تشکیل میدهند.
۶. پروتئین ماهی، این گروه شامل پودر ماهی و مواد حاصله از ماهی است.
۷. پروتئین حیوانی، این گروه شامل پودر گوشت و استخوان، مازاد کشتارگاه طیور، مازاد محصولات لبنی و موادی از این قبیل است.
۸. مکمل های اسید آمینه، اغلب مخلوط های حاصل از ترکیب مواد اولیه غذایی طبیعی از نظر یک یا چند اسید آمینه کمبود دارند. این کمبود را معمولا با افزودن مکمل های اسیدآمینه به جیره برطرف میکنند.
۹. مواد معدنی اصلی این مواد عبارتند از: منابع کلسیم فسفر، نمک طعام پتاسیم، منیزیم و گوگرد.
۱۰. مواد معدنی کمیاب، از جمله مواد معدنی کمیاب منگنز، آهن، مس، روی سلنیوم و... را میتوان نام برد.
۱۱. مکمل های آنتی بیوتیک در جیره های طیور گوشتی ممکن است مقدار ناچیزی از آنتی بیوتیک ها به عنوان محرک رشد استفاده شود. این آنتی بیوتیک را نباید با آن گروه از آنتی بیوتیک هایی که به منظور دارویی استفاده میشوند اشتباه کرد.
۱۲. از ویتامین ها، مکمل های ویتامینی به صورت کنسانتره در جیره استفاده میشوند.
۱۳. آنتی اکسیدان ها به منظور جلوگیری از تراشیدگی و تخریب اجزای معین غذا، آنتی اکسیدان ها را به ترکیب جیره می افزایند. داروها گیاهی بعضی دارو ها مثل کوکسیدیوستات ها و داروهای دیگر را به فرمول غذایی می افزایند.
۱۵. مواد دیگر این مواد شامل گزانتوفیل ها، هورمون ها، آنزیم ها، ادویه جات، پیوند دهنده های پلت ها و موادی از این قبیل هستند که تنها در شرایط خاص استفاده میشود، در لیست بالا تمامی قسمت های مختلف غذا که به صورت مواد غذایی اولیه در جیره ها استفاده میشود ذکر شده است. در یک بالانس باید در حدود ۴۰ ماده مغذی در محدوده معینی وجود داشته باشد. اغلب غذاهای طیور باید دارای ۲۰ تا ۲۵ ماده اولیه غذایی باشند تا حداقل نیازهای طیور تامین گردد. اطلاعات تکمیلی در رابطه با مواد مغذی، احتیاجات غذایی مرغ ها و معرفی خوراک ها در نشریه انجمن تحقیقات ملی (NRC) سال ۱۹۹۴ آورده شده است.
میزان مورد نیاز هر ماده مغذی معمولا به صورت یک عدد در واحد کیلوگرم دان و با درصد غذای مخلوط شده عنوان میشود. در عمل معمولا مقدار واحد یا درصد مواد مغذی را در یک تن دان محاسبه میکنند و این مقداری است که توسط کارخانجات دانه سازی ارائه میگردد.
غذاهای مناسب برای مرغ تخمگذار
غذای مرغ تخمگذار با توجه به سن دوره و تخمگذاری آن ترکیب متفاوتی از مواد غذایی است. مرغ ها تقریبا همه چیزخوار هستند. برای تغذیه مرغ خانگی میتوان از گندم، ذرت و همچنین دان آماده مرغ استفاده کرد. مرغ های روستایی و خانگی بخشی از غذای مورد نیاز خود را می‌توانند با انواع پسماندهای غذا، میوه، سبزی و... نیز تامین کنند. سنگریزه و به ویژه کلسیم نیز از جمله موادی هستند که باید همیشه در دسترس مرغ تخمگذار باشند.
چگونگی غذا دادن به مرغ تخمگذار
برای تغذیه اصولی مرغ باید از دانخوری و آبخوری های استاندارد استفاده کرد. با پر نمودن دانخوری، مرغ شروع به غذا خوردن می‌کند. البته تغذیه مرغ تخمگذار نباید مقارن با زمان تخمگذاری باشد. بهتر است که بخشی از تغذیه مرغ ها در همان اوایل صبح و قبل از تخمگذاری انجام گیرد. میتوان غذای مصرف این پرنده را در چندین وعده به آن ها داد. اگر تغذیه مرغ ها دیر هنگام و یا همزمان با تخمگذاری آن ها باشد، مرغ بر روی بستر و یا کنار دانخوری ها تخمگذاری خواهد کرد. این مسئله نیز به نوبه ی خود باعث کثیف شدن و یا شکستگی تخم مرغ ها میشود. همچنین تغذیه دیر هنگام نیز بر پوسته تخم مرغ و همچنین جفتگیری مرغ و خروس ها تاثیر گذار است.
مقدار دان مصرفی روزانه مرغ تخمگذار
غذای مصرفی مرغ ها با توجه به دوره سنی آن ها متفاوت است. اما بعد از بلوغ هر قطعه مرغ تخمگذار در طول روز حدودا ۱۱۰ گرم دان مصرف می‌کند.
_ محاسبه مقدار مغذی مورد نیاز طیور: مقدار انرژی جیره کنترل کننده میزان مصرف روزانه میباشد. مقدار هر یک از مواد مغذی دیگر در جیره ها براساس میزان کالری جیره تنظیم گردد. این توصیه بر این مبنا پایه گذاری شده است که نیاز روزانه هر برنده به مواد مختلف مغذی مقدار مشخصی است ولی وقتی به علت عوامل مختلفی مانند تغییر کالری جیره، تغییر درجه حرارت محیط و یا عوامل دیگر در مصرف جیره اختلال ایجاد میشود. این امر باعث کاهش،یا افزایش جیره میگردد که در این حالت باید قسمت های دیگر جیره ( به غیر از انرژی) بر حسب این تغییر تنظیم گردد. پیگیری این قانون به آن معناست که باید همواره ساعت های متمادی را صرف تغییرات فرمول جیره نماییم. ولی طبیعتا چنین تغییری در فرمول تنها زمانی انجام می‌گیرد که نیاز به تغییر اساسی داشته باشیم. میزان غذای مصرفی روزانه طیور تخمگذار به نوع غذا، میزان انرژی غذا و کیفیت مواد مغذی در جیره، سن، وزن بدن، حرارت محیط و غیره بستگی دارد. مواد تشکیل دهنده جیره طیور مختلف بسیار شبیه یکدیگر بوده و فقط نسبت مواد تشکیل دهنده آن برای هر گروه متفاوت است.
کلسیم مورد نیاز برای مرغ تخمگذار
مرغ تخمگذار نیاز فراوانی به کلسیم دارد که مساله شناخته شده ای است. جیره مرغ تخمگذار باید دارای ۲.۵ الی ۳.۵ درصد کلسیم با منشا صدف یا سنگ آهک باشد. احتیاجات جوجه ها به کلسیم کم بوده و در حدود یک درصد است. به طور کلی در تغذیه مرغ تخمگذار باید همواره تعادل بین مقدار پروتئین و انرژی جیره و همچنین تعادل مواد معدنی به ویژه کلسیم، فسفر، منگنز برقرار باشد. در این خصوص عوامل چندی از جمله عاملی اقتصادی عامل مدیریتی در اتخاذ روش تغذیه طیور دخالت دارد. تغذیه ممکن است به روش های دستی و یا مکانیزه انجام شود. جیره های غذایی متعادل به شکل های متفاوت مانند:
۱. خوراک آردی
۲. به صورت خرد شده
۳. به صورت حبه
۴. به صورت خوراک، آردی و دانه کامل مورد استفاده قرار میگیرند.
خوراک آردی مخلوطی از غلات آسیاب شده همراه با کنسانتره مواد پروتئینی، املاح معدنی و ویتامین هاست. جوجه ها در هفته های اول با خوراک آردی تغذیه میشود سپس فرم جیره به شکل حبه خواهد بود. حبه کردن غذا سبب تراکم و خوش خوراکی، کاهش اتلاف دان، کاهش گرد و غبار و همچنین افزایش بازدهی غذا در جوجه های جوان میشود.
وزن کشی مرغ های تخمگذار و تعیین دان مصرفی
رشد متناسب با سن پولت و مرغ تخمگذار از مسائل بسیار مهمی است که باید همواره مورد توجه قرار گیرد، زیرا مرغ های تخمگذار باید با یک رژیم غذایی خاصی به نحوی پرورش یابند که علاوه بر تامین کلیه نیازهای مرغ از افزایش بی مورد وزن بدن (تجمع چربی های اضافی) جلوگیری شود. در چنین شرایطی است که وزن بدن مرغ مطابق با استاندارد نژاد خود افزایش می یابد. وزن کشی به صورت تصادفی از نقاط مختلف سالن صورت می‌گیرد. برا این کار مرغ ها به تعداد ۲۳ در هزار انتخاب شده و با ترازوی دقیق و با حساسیت ۵۰ گرم توزین میشوند. وزن کشی از سن پنج هفتگی شروع شد و هر هفته تکرار میشود توزین تا بعد از پیک تولید (بیشترین نقطه تولید) از اهمیت ویژه ای برخوردار است. توزین به طور دقیق باید پیش از تغییرات جیره غذایی انجام شود و چنانچه وزن گله پایین تر از هدف باشد. باید با جیره ای مناسب آن ها را به وزن هدف در سن مور نظر رساند. علاوه بر میانگین وزن بدن، یکنواختی وزن بدن ( نزدیک بودن مرغ ها به یکدیگر) در داخل گله نیز شاخص رشد طبیعی گله به شمار میرود. عواملی که می‌توانند بر وزن بدن و یکنواختی گله تاثیر منفی بگذارد عبارتند از:
تراکم بیش از حد، بیماری، دریافت ناکافی مواد مغذی. وزن کشی در فاصله های مختلف سنی وضعیت غیر طبیعی گله را مشخص کرده و از این طریق به شناسایی مشکل کمک کرده و در نتیجه میتوان معیارهای تصحیح کننده را در میش گرفت. به موازات تعیین وزن میتوان با محاسبه دان ورودی به سالن و دان باقیمانده میزان دان مصرفی را محاسبه کرد. بعد از تعیین میزان مصرف دان و متعادل نمودن آن با میزان رشد وزنی مرغ ها میتوان راندمان(بازدهی) غذایی را کنترل نمود و بر مصرف غذا در طول دوره پرورش آگاهی و اشراف پیدا کرد. برای آشنایی با انواع تخم نطفه دار از صفحه اصلی سایت بازدید کنید.
جیره غذایی برای افزایش تخمگذاری
برای افزایش میزان تخمگذاری در مرغ های تخمگذار، ترکیب صحیحی از پروتئین، کلسیم، ویتامین ها و انرژی مورد نیاز است. وجود پروتئین با کیفیت (مانند کنجاله سویا)، غلاتی مثل ذرت و گندم و مکمل های کلسیم مانند پودر صدف و دی اکسید فسفات از جمله مواد اصلی هستند که باید در جیره روزانه مرغ ها قرار گیرند. تغذیه متعادل به ویژه در دوره تخمگذاری نقش کلیدی در حفظ سلامت و بهره وری گله دارد.